Vì Sao Càng Ép Bản Thân Càng Trì Hoãn Và Bỏ Cuộc?
Càng ép bản thân càng trì hoãn? Tìm hiểu sự xung đột giữa ý thức, tiềm thức và cách thay đổi cảm xúc để xây dựng kỷ luật bền vững.
Có bao giờ bạn biết rất rõ mình cần phải làm gì nhưng bên trong lại chẳng muốn bắt đầu?
Bạn biết mình nên dậy sớm, tập thể dục, đi bán hàng, xây dựng thương hiệu hay hoàn thành công việc. Lý trí liên tục nhắc:
“Phải làm đi. Không làm thì làm sao thay đổi cuộc đời?”
Nhưng một tiếng nói khác lại xuất hiện:
“Mệt lắm.”
“Mai làm cũng được.”
“Thôi nghỉ một hôm.”
Nhiều người lập tức kết luận rằng mình lười biếng hoặc thiếu kỷ luật. Nhưng trong video “Vì Sao Càng Ép Bản Thân Bạn Càng Trì Hoãn Và Bỏ Cuộc” , Mong Coaching đưa ra một góc nhìn khác: có thể bên trong bạn đang tồn tại sự xung đột giữa điều lý trí muốn làm và những trải nghiệm, cảm xúc đã được hình thành từ trước.
Khi lý trí muốn tiến lên nhưng bên trong lại muốn tránh né
Trong cách diễn giải của bài học, ý thức thiên về phân tích, so sánh và đưa ra quyết định.
Bạn nhìn thấy một người thành công thường dậy sớm và tự kết luận:
“Muốn thành công thì mình cũng phải dậy sớm.”
Ngay thời điểm đó, quyết tâm có thể rất mạnh.
Nhưng sáng hôm sau, cơ thể lại nhớ một trải nghiệm hoàn toàn khác:
Dậy sớm = mệt.
Ngủ thêm = dễ chịu.
Và lúc này, quyết tâm của tối hôm trước bắt đầu thua cuộc.
Video gọi đây là nguyên lý “sướng thì làm – khổ thì tránh” : những hành vi gắn với cảm giác dễ chịu thường dễ được lặp lại hơn, còn những việc đã bị gắn với áp lực, mệt mỏi hay thất bại lại dễ tạo ra sự tránh né.
Vì sao đi du lịch lại có thể dậy lúc 5 giờ sáng rất dễ?
Đây là một ví dụ rất thú vị trong bài học.
Có người bình thường đặt báo thức 5 giờ sáng để làm việc thì tắt báo thức liên tục.
Nhưng nếu 5 giờ sáng hôm sau phải ra sân bay để bắt đầu một chuyến du lịch, dù đêm trước ngủ rất muộn họ vẫn có thể tự thức dậy.
Tại sao?
Bởi cùng một hành động “dậy lúc 5 giờ” , nhưng cảm xúc gắn phía sau hoàn toàn khác.
Một bên là:
“Dậy sớm để làm việc, mệt quá.”
Một bên là:
“Dậy sớm để đi chơi, vui quá.”
Vấn đề vì vậy không phải lúc nào cũng nằm ở chiếc đồng hồ báo thức.
Nó nằm ở ý nghĩa và cảm xúc mà bạn đã gắn với hành động đó .
Càng ép bản thân, tại sao càng dễ bỏ cuộc?
Ép mình vẫn có thể tạo ra hành động.
Nhưng vấn đề là nó thường không bền.
Bạn có thể ép mình dậy sớm 20 ngày.
Có thể ép mình tập thể dục một tháng.
Có thể ép mình gọi khách hàng liên tục trong một khoảng thời gian.
Nhưng nếu mỗi ngày bạn đều thực hiện trong trạng thái:
• Mệt mỏi.
• Sợ hãi.
• Căng thẳng.
• Tự trách móc.
• Áp lực phải chứng minh.
• Không thấy niềm vui hay ý nghĩa.
thì chính hành động đó ngày càng bị gắn với cảm giác “khổ”.
Đến một thời điểm, sự phản kháng bên trong càng mạnh.
Trong một bài thực hành khác của Mong Coaching, trạng thái trì hoãn cũng được nhìn dưới góc độ cơ thể và tiềm thức đang cố tránh mệt mỏi, áp lực; thay vì tiếp tục trách móc, người học được hướng dẫn ghi nhận cơ chế bảo vệ đó rồi chuyển sự chú ý sang việc xin hỗ trợ để hành động tốt hơn.
Trì hoãn đôi khi bắt đầu từ những lần thất bại trước đó
Ví dụ một người làm kinh doanh.
Họ đi gặp khách hàng nhưng nhiều lần không bán được.
Sau mỗi lần thất bại, họ trở về và trách bản thân:
“Tại sao mình bán hàng kém thế?”
“Mình chẳng làm được gì.”
“Đi bán hàng thật mệt.”
Nếu trạng thái này được lặp đi lặp lại, việc gặp khách hàng dần được liên kết với cảm giác thất vọng và đau khổ.
Lần tiếp theo chuẩn bị đi bán hàng, bên trong bắt đầu xuất hiện:
• Chần chừ.
• Mất năng lượng.
• Muốn trì hoãn.
• Ngại gọi điện.
• Sợ livestream.
• Không muốn gặp khách.
Lý trí vẫn nói “phải đi”, nhưng phần cảm xúc lại muốn tránh trải nghiệm từng khiến mình đau.
Càng chửi bản thân là lười, áp lực càng tăng.
Đừng chỉ ép mình – hãy học cách giao tiếp lại với chính mình
Một phần quan trọng của video là thay đổi cách chúng ta đối thoại với bản thân.
Thay vì:
“Tại sao mày lười thế?”
Hãy thử quan sát:
“Điều gì khiến mình đang muốn tránh việc này?”
Có thể bạn từng thất bại.
Có thể bạn từng bị từ chối.
Có thể bạn đã làm quá sức trong một thời gian dài.
Có thể bản thân đang liên kết hành động đó với một cảm giác quá tiêu cực.
Khi nhìn thấy nguyên nhân, bạn mới có thể thay đổi nó.
Bạn có thể nói với chính mình theo hướng:
“Tôi hiểu vì sao mình đang sợ. Tôi biết thời gian qua tôi đã trải qua nhiều lần thất vọng. Nhưng nếu tiếp tục trốn tránh, vấn đề sẽ không được giải quyết. Tôi cần quay lại hành động, nhưng lần này tôi sẽ làm bằng một cách khác.”
Đây không phải là nuông chiều sự trì hoãn.
Đó là hiểu nguyên nhân để tạo ra một cách hành động bền vững hơn.
Làm sao để một hành vi trở nên tự nhiên?
Hãy nghĩ đến việc đánh răng.
Phần lớn chúng ta không cần đứng trước gương mỗi sáng và hét:
“Tôi phải kỷ luật! Tôi phải đánh răng!”
Ta tự động làm.
Bởi hành vi ấy đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống.
Không đánh răng mới khiến ta cảm thấy khó chịu.
Đó mới là mức độ kỷ luật bền vững mà chúng ta nên hướng tới: không phải ngày nào cũng phải chiến đấu với bản thân, mà dần biến hành động đúng thành trạng thái quen thuộc.
Muốn làm được điều đó, hãy:
• Bắt đầu với mức độ vừa sức.
• Gắn hành động với một ý nghĩa đủ lớn.
• Ghi nhận bản thân mỗi khi hoàn thành.
• Ngừng tự hành hạ mình sau một lần chưa làm tốt.
• Tạo cảm xúc tích cực sau hành động.
• Lặp lại đủ lâu để hình thành thói quen.
Muốn thay đổi cuộc đời, cuối cùng vẫn phải hành động
Hiểu tiềm thức không có nghĩa là chờ đến lúc thích mới làm.
Trong bài giảng, Mong Coaching nhấn mạnh rằng dù ứng dụng Luật Hấp Dẫn hay phát triển tiềm thức, hành động vẫn là điều bắt buộc để tạo ra kết quả .
Không thể chỉ cầu nguyện rồi chờ tiền xuất hiện.
Muốn tăng thu nhập, bạn vẫn phải nâng cao năng lực, bán hàng, kinh doanh và tạo ra giá trị.
Muốn có sức khỏe tốt, bạn vẫn phải vận động và chăm sóc cơ thể.
Muốn đạt mục tiêu, bạn vẫn phải làm những việc cần thiết.
Điểm khác biệt là:
Đừng dùng sự cưỡng ép làm động lực duy nhất.
Hãy giúp bên trong mình hiểu:
“Tại sao việc này quan trọng?”
“Điều tốt đẹp nào sẽ đến khi tôi hoàn thành?”
“Nếu tiếp tục trì hoãn, tôi sẽ phải trả giá như thế nào?”
Khi lý trí và cảm xúc bắt đầu cùng hướng về một phía, hành động sẽ nhẹ hơn rất nhiều.
Kết luận
Đôi khi bạn không thiếu kỷ luật.
Bạn chỉ đang cố dùng lý trí để ép một phần bên trong vốn đã gắn hành động đó với sự mệt mỏi, sợ hãi hoặc thất bại.
Ép mình có thể giúp bạn đi được vài ngày.
Nhưng để thay đổi lâu dài, hãy học cách hiểu chính mình, thay đổi cảm xúc gắn với hành động và từng bước biến điều cần làm thành một phần tự nhiên trong cuộc sống.
Kỷ luật bền vững không phải ngày nào cũng chiến đấu với bản thân.
Kỷ luật bền vững là khi chính bên trong bạn cũng muốn đi về nơi mà lý trí đã lựa chọn.
Mong Coaching – MALI
Đào tạo phát triển bản thân, tiềm thức, Luật Hấp Dẫn và chinh phục mục tiêu.